Cześć, tutaj Leszek. Dzisiaj będziemy jeździć – ale śmieszne, kreatywne wstępy do wideo o oponach! Dętkowe czy bezdętkowe? Osiem atmosfer czy jednak bliżej pięciu? 25C, 32C, a może 28C? U siebie mam opony 28 mm, pompuję je przeciętnie na 6–7 atmosfer, a w środku siedzi lekkie TPU.

Ile wytrzymuje taka przeciętna szosowa opona i czy liczą się same kilometry, czy jednak bardziej ukształtowanie terenu – albo ukształtowanie mojego brzucha? Chociażby hiszpańskie, szorstkie, betonowe asfalty sprawiają, że ogumienie leci niesamowicie szybko: dochodzą zjazdy i intensywne hamowanie na wielu stromiznach. Im cięższy podjazd i im cięższy zjazd, tym bardziej cierpi opona. Do tego dochodzi rzecz, o której bardzo rzadko się myśli, czyli masa zawodnika. Tego „mięsa” na bieżniku jest bardzo mało i naprawdę łatwo przetrzeć taką oponę.

Oczywiście zdarzają się też sytuacje awaryjne – wystarczy jedno mocniejsze zablokowanie koła i od razu zostaje ślad. Paradoksalnie im droższa, bardziej wyścigowa i bardziej przyczepna guma, tym bardziej jest podatna na zużycie. Na bieżniku zawsze znajduje się znacznik zużycia: jeżeli się zetrze i przestanie być widoczny, opona jest po prostu do wywalenia. Z drugiej strony zdarza się, że „mięsa” jest jeszcze dużo, ale guma zaczyna już pękać. Jest stara, spękana, twarda jak kartofel, straciła swoje właściwości – robi się niebezpieczna, a w razie najechania na cokolwiek ostrego od razu leci kapeć.

Wystarczy też spojrzeć na moją przednią oponę, którą przeniosłem z tylnej osi – zrotowanie opon chociażby raz w trakcie ich życia trochę przedłuża ich żywot. Tylna opona zawsze zużywa się szybciej: po pierwsze działają na nią inne siły tarcia przy napędzaniu, a po drugie proporcjonalnie wyższa masa spoczywa właśnie na tylnej osi. Obstawiam, że ten przód przejedzie u mnie jeszcze maksymalnie z 2000 kilometrów. Przez dwa tygodnie nakręciłem w okolicach tysiąca kilometrów – wcześniej opona była praktycznie nowa, a już widać, że staje się po prostu kanciasta. Dlaczego? Bo każda opona jest pewnym kompromisem. Ktoś mądry powiedział mi kiedyś, że ogumienie – i w samochodach, i w rowerze – zawsze jest kompromisem czegoś kosztem czegoś innego.

Im więcej jeździsz po górach – tak jak ja tutaj – tym szybciej opona robi się kwadratowa. W takich warunkach w ogóle nie powinno się liczyć samego przebiegu w kilometrach, tylko liczbę roboczogodzin, jakie guma spędza na asfalcie. W górach opona pracuje zupełnie inaczej, bo na podjazdach właściwie każdy mocniejszy ruch nogą sprawia, że działają na nią dodatkowe siły skrętne. W skrócie: wszystko, co dobre, szybko się kończy.

Chyba największym rozczarowaniem w moim życiu były opony z serii Continental GP, które wcale nie umierały na skutek rozcięć czy kapci. One umierały od samego stania zimą w cieniu – nawet nie na słońcu! Coś było nie tak z tą mieszanką: na skutek samego naprężenia bok opony po pewnym czasie zaczynał pękać i wyglądał gorzej niż w Maluchu, który stał przez dwadzieścia lat w muzeum. Jest też sporo prawdy w stwierdzeniu, że im wyższe ciśnienie, tym niestety mniejsza trwałość ogumienia. Nawet pomijając takie wady mieszanki, w każdej oponie zbyt wysokie ciśnienie sprawia, że znacznie szybciej zdziera się sam środek grzbietu i opona błyskawicznie robi się kwadratowa.

U siebie statystycznie łapię może jednego kapcia na 10 000 kilometrów – choć mówiąc to przed kamerą, właśnie wywołałem klątwę! Jakiego trzeba mieć pecha, a jednocześnie ile szczęścia, żeby kręcić wideo o oponach i na żywo złapać kapcia w grupie? Akurat ta przygoda na poboczu to opona Tubeless Ready założona z dętką na obręcz Hookless (czyli pozbawioną haczyków), która docelowo powinna być zalana mlekiem. Samo rozwiązanie działa, dopóki nie złapiesz gumy – bo wtedy nagle okazuje się, że masz zestaw praktycznie nie do założenia gołymi rękami na trasie. Obręcz Hookless nie ma rantów z haczykami, więc opona musi siedzieć piekielnie ciasno. Skończyło się tak, że tuż przed najstraszniejszym podjazdem pojawił się drogowy anioł, zabrał koło do serwisu i uratował sytuację (a ja już namierzyłem specjalną łyżkę ze szczypcami, która jako jedyna daje radę ogarnąć tak ciasną gumę w trasie). Przyznaję uczciwie: to była akurat jedna z tych drobnych dziurek, przy których mleko faktycznie by pomogło, ale sama walka z założeniem takiej opony na poboczu to absolutna masakra.

Pamiętam, że jakieś sześć lat temu, kiedy systemy bezdętkowe dopiero wchodziły do szosy, nagrałem na ten temat długą, kontrowersyjną rozprawkę. I u mnie od tamtego czasu nic się nie zmieniło. Koła zalane mlekiem miałem w szosie dokładnie raz w życiu. Dlaczego? Bo doszedłem do wniosku, że kiedy jestem w górach z dala od cywilizacji, a zachód słońca zbliża się wielkimi krokami, wolę liczyć sam na siebie niż na mleko. Nawet kiedy nie przebijałem opony, tubeless non stop wymagał ode mnie uwagi: „nie zostawiaj koła wentylem do góry czy w dół, bo zastygnie”, ciągłe przetykanie zalepionego wentyla, szybciej schodzące powietrze. Potem okazało się, że fabrycznie źle siadła taśma i całe mleko wlało się do wnętrza obręczy, a gdy w końcu i tak złapałem kapcia, opona nadawała się już tylko do wymiany.

Oczywiście system bezdętkowy ma mnóstwo zalet: niższe ciśnienie, lepsze prowadzenie w zakrętach, niższe opory toczenia. Przy małych przebiciach potrafi uszczelnić dziurę tak, że nawet nie zauważysz i nie musisz się zatrzymywać, a w teorii odpada wożenie zapasowej dętki czy łyżek. Tyle że z mojej zupełnie prywatnej perspektywy – z wyjazdów do Hiszpanii czy obozów kolarskich w grupie – zawsze kiedy u kogoś w oponie bezdętkowej zdarzy się poważniejszy kapeć, od razu zaczynają się schody trudne do rozwiązania od ręki. W klasycznym układzie po prostu wymieniasz dętkę w kilka minut, jedziesz dalej i temat jest zamknięty. Wiem, że teraz się podłożę, ale na wyjazdach w 9 na 10 przypadków widzę ten sam scenariusz: mleko sika po ramie i nogach, ciśnienie spada, stajemy, dopompowujemy, ruszamy – i po chwili znowu zaczyna chlapać. Znów postój, obracanie koła dziurą do dołu, czekanie 10–15 minut aż uszczelniacz złapie, zakaz strzelania z naboju CO2 (żeby nie ściąć mleka) i machanie malutką ręczną pompką. Stoisz z całą grupą daleko w górach i myślisz sobie: czy naprawdę nie prościej byłoby włożyć zwykłą dętkę i po prostu pojechać dalej?

Z tych wszystkich względów raczej już do systemu bezdętkowego w szosie się nie przekonam. Do dziś wybieram klasyczne koła z haczykiem (hooked) i zwykłe opony pod dętkę – nawet nie Tubeless Ready – właśnie dlatego, że taką oponę jestem w stanie zdjąć i założyć na poboczu gołymi rękami. W zasobniku narzędziowym w koszyku mam zapasową dętkę, pompkę oraz multitoola – i to wszystko. Ktoś powie: „No dobrze, ale przecież cały zawodowy peleton ściga się na tubelessie!”. Zgadza się – tam liczy się walka o każdy wat oporów toczenia i wagę zestawu, a za plecami jedzie wóz techniczny. W zawodowej ekipie nikt na wyścigu (ani często nawet na zgrupowaniu) nie bawi się na poboczu w dolewanie mleka czy łatki – podjeżdża auto, w kilkanaście sekund wymieniają całe koło i kolarz goni grupę. Wtedy ma to pełny sens. Natomiast amatorsko, ciorając się całymi dniami po górach, nie chcę dokładać sobie kolejnej rzeczy do pamiętania: czy mleko po trzech miesiącach nie wyschło, czy zawór się nie zakleił, czy wziąłem kluczyk do wykręcania rdzenia wentyla i czy jadąc na mleku mimo wszystko brać ze sobą zapasową dętkę.

Moje zdanie jest proste: jeśli priorytetem są czyste osiągi i ułamki watów, bezdętka to świetne, rewolucyjne rozwiązanie – aż do pierwszego poważniejszego rozcięcia z dala od cywilizacji. Jeśli jednak cenisz sobie niezawodność i święty spokój, wygrywa klasyka: obręcze z haczykiem (nie Hookless) i zwykłe opony stworzone pod dętkę. Świetnym kompromisem wagowym i szybkościowym jest cienka dętka TPU. Z moich doświadczeń wytrzymuje dokładnie tyle samo co zwykła dętka butylowa i wcale nie łapie częściej kapci – bo o odporności na przebicia decyduje przede wszystkim jakość oraz świeżość samej opony. Im starsza i bardziej wysuszona guma, tym większe ryzyko.

Ale nawet gdybym miał łapać kapcia codziennie, i tak jestem zachwycony tymi trzema tygodniami w Hiszpanii – ładowaniem akumulatorów, pracą zdalną i udowodnieniem samemu sobie, że da się każdego dnia spiąć rytm: od 8:00 do 14:00 praca, od 14:00 do 17:00 rower. W ten sposób nabiłem tutaj już ponad tysiąc kilometrów, robiąc kwadratową kolejną oponę. Serio – w takich górach 4000 kilometrów to często koniec opony, a nierzadko też koniec łańcucha. Tutaj wyskok do najbliższej kawiarni oznacza 400 metrów przewyższenia na 20 kilometrach; poza pasem wybrzeża wzdłuż Dénii płaskich odcinków praktycznie nie ma, bo tam, gdzie jest najpiękniej, zawsze jest też najciężej.

Właśnie te przewyższenia pokazują, że niemal cały rower – może poza samą ramą – składa się z części eksploatacyjnych, które po prostu się zużywają i które wymienia się na nowe. Po trzech tygodniach w górach widać jak na dłoni, że 1000 czy 1500 kilometrów tutaj to zupełnie inna praca niż na płaskim Mazowszu i że zużycie sprzętu (podobnie jak zmęczenie naszego organizmu) trzeba liczyć w roboczogodzinach, a nie w samych kilometrach. Dlatego nie ma sensu licytować się na forach, ile tysięcy kilometrów „powinna” wytrzymać opona czy łańcuch. W oponie patrzymy wyłącznie na znacznik zużycia oraz stan samej gumy, a w łańcuchu – na przymiar, bo kręcąc godzinami pod górę na tzw. młynku wykonujemy mnóstwo obrotów korbą pod dużym obciążeniem, z których na liczniku wychodzi ułamek płaskiego dystansu.


Zapraszam do obejrzenia całego materiału wideo powyżej. Odwiedź mój sklep z odzieżą kolarską uszytą w Polsce: https://prawie.pro/sklep/

Prawie.PRO Made in Poland

(20) 449,00 zł
Drugi -10%
(6) 88,59 zł
(11) 399,59 zł
PRO
(10) 399,59 zł
(1) 539,00 zł
-15%
(1) Pierwotna cena wynosiła: 649,00 zł.Aktualna cena wynosi: 549,00 zł.

Najniższa cena z 30 dni: 649,00 zł

Idealne także na trenażer
(224) 399,99 zł
Druga -10%
(98) 164,99 zł
Druga -10%
(28) 199,50 zł
Druga -10%
(83) 94,90 zł
(23) 399,59 zł

YouTube Prawie.PROWszystie filmy

Przeczytaj również: