To był mój najgorszy raz – serio, nigdy na rowerze nie męczyłem się tak jak dzisiaj. Cześć, tutaj Leszek! Dzisiaj prosto z pracourlopu w Hiszpanii opowiem o różnicach pomiędzy kolarstwem płaskim a tym najbardziej górskim, wspinając się na jeden z dwóch najtrudniejszych podjazdów, jakie znam. Utrudnienia? To mój dziesiąty dzień na rowerze z rzędu bez ani jednego dnia odpoczynku. Do tego zapomniałem uchwytu, więc kamerę muszę trzymać połową dłoni, mając jednocześnie obie ręce na kierownicy. Przez całą drogę postaram się mówić merytorycznie i jak najmniej sapać.

Każdy taki podjazd zaczynam od picia i jedzenia – i nie ukrywam, że ta góra mnie stresuje. Nie chodzi o kamerę ani o gadanie: mam po prostu ogromny szacunek do Serra de Bèrnia na południu Hiszpanii, w okolicach Alicante. Tutaj trzeba całkowicie zapomnieć o czymś takim jak średnia prędkość i oduczyć się patrzenia na dystans. Przejechanie sześciu czy ośmiu kilometrów ze średnim nachyleniem 12% i szczytami pod 18–20% to zupełnie inny świat niż jazda po płaskim. Trzeba przygotować się do tego mentalnie oraz fizycznie – zabrać ze sobą żel, więcej wody i kurtkę na zjazd. Kiedy przyjechałem pod tę górę po raz pierwszy, naprawdę myślałem, że nie dam rady wjechać.

Sam główny odcinek ma tylko około pięciu kilometrów i zaczyna się dość niewinnie, ale szybko pokazuje zęby – zwłaszcza gdy ktoś ma tak nieoptymalnie skonfigurowany pod strome ściany napęd jak ja. Z przodu moja mniejsza tarcza ma 36 zębów zamiast 34, a z tyłu mam kasetę 30 zamiast 34. Co to oznacza? Przy nachyleniu rzędu 15–16% kręci się piekielnie twardo, z bardzo niską kadencją, co wymusza generowanie wysokiej mocy. Taki podjazd potrafi jednak znakomicie podnieść wydolność i wytrzymałość w tzw. beztlenie, do którego na co dzień rzadko się zmuszamy – można to porównać właściwie tylko do wyścigu, na którym przekracza się własne granice. W górach – dokładnie tak samo jak na trenażerze – fajne jest to, że chcesz czy nie chcesz, musisz kręcić dalej. Jestem ogromnie wdzięczny za to, że lata temu odkryłem trenażer, bo mogłem przećwiczyć taki wysiłek „na sucho” w domu i poznać własny organizm: które sygnały ostrzegawcze są bezwzględnym alarmem, a które – jak choćby chwilowo bardzo wysokie tętno – można spokojnie kontrolować.

Zawsze będę powtarzać, że czuję się wiecznie początkującym kolarzem, a każda taka góra uczy pokory i daje nowe doświadczenie. Kiedyś, mieszkając w Warszawie, myślałem, że płaskie Mazowsze to cały kolarski świat. Dopiero pierwsze zderzenie z prawdziwymi górami uświadomiło mi, jak mało jeszcze umiem i wiem. Co ciekawe, w tej części Hiszpanii wcale nie ma aż tak wielu ekstremalnie stromych ścian na miarę naszej Obidzy, Przehyby czy Ściany Bukowina – trzeba ich specjalnie poszukać. Tutaj wdrapiemy się na niecałe 700 m n.p.m., ale nachylenie robi swoje. Widziałem kiedyś w telewizji, z jaką lekkością przelatywał ten podjazd Tadej Pogačar – można się załamać!

Moja strategia wynika z pokory i doświadczenia: początek ciężkiego podjazdu zawsze jadę z rezerwą. Licznik już teraz pokazuje mi 42 sekundy straty do mojego rekordu życiowego, ale czuję, że to nie jest dzień na bicie czasów – mam w nogach półtora tygodnia codziennej jazdy i około 10 000 metrów przewyższenia (a w tych okolicach sam wypad do najbliższej kawiarni i z powrotem to okrągłe 1000 metrów w pionie). Ogromnie pomaga elektronika: na niemal każdym liczniku można włączyć profil przewyższeń segmentu i rozegrać wspinaczkę z głową. Choć chwilowo pojawia się już 17%, wiem, że to dopiero niewinne igraszki, a najgorsze przyjdzie na samym końcu, gdzie trzeba dowieźć zapas sił. Nawet gdyby jechała obok grupa, nie wolno patrzeć na cudze tempo – jak większość początkujących wiele razy przegrywałem tym, że spalałem się już na pierwszym kilometrze, zamiast patrzeć na to, co czeka mnie na ostatnich dwóch.

Ta góra uczy szacunku do kolarstwa, sportu i natury – zupełnie jak polskie góry. Ostatnio czytałem nawet badania sprawdzające, czy da się budować bazę i wytrzymałość tlenową, trenując raz w tygodniu wyłącznie bardzo mocno w beztlenie – i podobno w dużej mierze jest to możliwe. Przede mną trzy kilometry trzymające po 17–18%, z krótkimi momentami „odpoczynku” na 10%, które zamierzam dziś skrupulatnie wykorzystać. Mam już 50 sekund straty do swojego najlepszego czasu, ale tamten wynik robiłem z wiatrem w plecy i na świeżości, a na własnej działalności gospodarczej urlop rzadko oznacza pełny odpoczynek od pracy. Nie narzekam jednak – sam wybrałem taką drogę i zdecydowanie lepiej mieć pracę na urlopie niż nie mieć jej wcale. Doceniam każdy pokonany tu metr, to, że jestem zdrowy i że mogę się w to bawić. Robię to dla siebie, żeby mieć cel i oczyścić głowę. Patrząc z boku, ktoś mógłby pomyśleć, że kolarstwo to dla mnie rower i ciuchy, które mam na sobie – a to tylko wierzchołek góry lodowej. Najważniejsze jest to, czego nie widać.

Łapię krótki łagodniejszy fragment i celowo jeszcze zwalniam przy bardzo niskiej kadencji. Jeżeli w stromych górach przeszarżujesz na dole, doprowadzisz się do stanu, w którym musisz się wypiąć i stanąć – a na kilkunastu procentach ponowne ruszenie z miejsca bywa niemal niewykonalne. To też ten moment, w którym muszę zdjąć okulary, bo pot zaczyna zalewać szkła. Właśnie po to pod kaskiem tak często nosi się kolarską czapeczkę z daszkiem: to nie jest ozdoba, tylko opaska transportująca pot tak, żeby nie spływał prosto do oczu (choć po tym podjeździe absolutnie wszystko i tak pójdzie do prania).

Szybki rzut oka na tętno i na drogę daleko w przód. Na stromych serpentynach zawsze wypatruję, czy z góry nic nie jedzie, i uciekam na zewnętrzną krawędź łuku. Wewnętrzna strona zakrętu to najkrótsza linia, ale nachylenie skacze tam do 22% – gdybym był Pogačarem, ściąłbym zakręt po wewnętrznej, ale dzisiaj taki strzał przy rozkręconym na maksa organizmie po prostu by mnie zniszczył. Zostały dwa kilometry i aż 300 metrów wzniosu, czyli średnio 17% – kończą się żarty. Wstaję w korby i paradoksalnie odpoczywam w ten sposób przy niższej kadencji, a gdy droga jest pusta, pomagam sobie lekkim wężykowaniem od lewej do prawej. Odruchowo szukam pod palcem jeszcze jednego lżejszego biegu – niestety, kaseta już dawno się skończyła. Tętno dobija do 175 uderzeń na minutę, czyli pod moje maksimum. Na każdym minimalnym wypłaszczeniu natychmiast odpuszczam nacisk, żeby nie przestrzelić na zbyt długo progu mleczanowego i nie zalać nóg kwasem, bo za chwilę nie będzie już gdzie odetchnąć.

Zostało 1600 metrów i 260 metrów w pionie – pod względem skali trudności to tak, jakby złożyć w jedną całość dwie i pół albo trzy Ściany Bukowina pod rząd. Po takim ćwiczeniu polskie ścianki podjeżdża się zupełnie inaczej, pod warunkiem że następnego dnia naprawdę dasz sobie czas na regenerację. Chwilami szczerze nie cierpię tych stromizn i czuję, że wykręcę dziś swój najgorszy czas, ale wcale nie nagrywam tego po to, żeby zgrywać herosa. Chcę pokazać, że każdy z nas ma tak samo pod górę i że czasem warto na rowerze trochę pocierpieć – bo przy tak granicznym wysiłku większość codziennych problemów w głowie nagle znika.

Ostatni, najcięższy kilometr trzyma średnio ponad 16–17% (111 metrów wzniosu na 600 metrach drogi!), aż wreszcie wyrasta znak 20%. Zamiast asfaltu leżą tu ponacinane betonowe płyty, bo zwykły asfalt w upale po prostu by spłynął. Pot kapie prosto na stery – już wiadomo, dlaczego potem rdzewieją łożyska. Pracują absolutnie wszystkie mięśnie i to jest ten jedyny moment w kolarstwie, kiedy masa naprawdę robi gigantyczną różnicę: pod górę wjeżdża 77 kg kolarza plus rower, czyli razem 84 kilogramy przy prędkości pieszego. Przednie koło odrywa się od ziemi, a tylna opona od sił skrętnych robi się kwadratowa. Ostatnie 200 metrów to wysiłek jak dwa razy Obidza albo trzy razy Przehyba! Oczywiście mógłbym założyć szerszą kasetę, ale duma nie pozwala – straciłbym najlepszy pretekst do treningu beztlenowego.

Szczyt! Mózg wyłączony, nogi wyłączone, ale udało się bez podpierania. Nawet na zawodach nie potrafię zmusić się do tak głębokiego wysiłku – mnie ten segment zajął 19 minut, a Michał Kwiatkowski wjechał tu o… 12 minut szybciej! Zakładam od razu kurtkę, żeby nie zamarznąć na wietrze, i ruszam w dół. Czuję w nogach zmęczenie porównywalne z osiemdziesięcioma kilometrami po płaskim, tylko z zupełnie innego rejestru. Na co dzień często jeździmy długo, ale jednostajnie i lekko, przez co pułap tlenowy (VO2max) powoli przygasa. Po tak mocnym bodźcu nadprogowym wystarczy mądra regeneracja, żeby organizm odbudował się wyraźnie mocniejszy.

Dziesięć takich stromych zjazdów potrafi zużyć komplet klocków hamulcowych – i to pod warunkiem, że hamujesz oboma kołami, bo ściskając ze strachu wyłącznie tylny hamulec, można spalić go już na pierwszym zjeździe. Od czego zaczynam zjazd? Od zejścia do dolnego chwytu – za jazdę na łapach w dół dostałem kiedyś solidną burę od samego Przemysława Niemca. W dolnym chwycie środek ciężkości wędruje niżej, rower prowadzi się znacznie pewniej, a lekko ugięte łokcie dają naturalną amortyzację. Biodra przesuwam delikatnie do tyłu na siodełku, żeby dociążyć tylną oś, i pracuję równomiernie przednim oraz tylnym hamulcem, szukając prostych odcinków, na których mogę całkiem puścić klamki i schłodzić tarcze. Nie mylmy tego z gwałtownym „hamowaniem pulsacyjnym” (szarpaniem klamek), które łatwo kończy się utratą przyczepności – wszystko musi odbywać się płynnie. Równie ważne jest patrzenie daleko przed siebie w zakręt, a nie pod przednie koło, czego lata temu oduczałem się jeszcze na motocyklu. Jedynym wyjątkiem w rozkładzie siły hamowania jest piasek na zakręcie – wtedy wolę delikatnie odpuścić przód, bo uślizg tylnego koła zawsze łatwiej wyprowadzić niż uciekający przód.

Na samym dole niespodziewanie rozpadało się na dobre, choć prognozy milczały. Nowe tarcze i klocki porządnie się wygrzały i dotarły – ja zresztą też! Ale najważniejszy efekt został osiągnięty: czysta euforia. Jeśli ktoś zmaga się z przewlekłym stresem i psychicznym przemęczeniem, taki krótki, bardzo intensywny wysiłek progowy i nadprogowy działa cuda – nawet wtedy, gdy przed wyjściem z domu najbardziej się nie chce. Od dziesięciu lat wsiadam na rower właśnie dla takich chwil rozładowania, kiedy organizm zalewają endorfiny, a jakość życia zmienia się nie do opisania. Dziękuję, że jesteś ze mną – bez Ciebie i wsparcia moich widzów to wszystko nie byłoby możliwe. Życzę każdemu, żeby wierzył we własne możliwości i nigdy nie wstydził się tego, jaki jest – na rowerze i poza nim!


Zapraszam do obejrzenia całego materiału wideo powyżej. Odwiedź mój sklep z odzieżą kolarską uszytą w Polsce: https://prawie.pro/sklep/

Prawie.PRO Made in Poland

Drugi -10%
(6) 88,59 zł
Druga -10%
(31) 98,59 zł
PRO
(10) 399,59 zł
(4) 429,99 zł
-14%
(88) Pierwotna cena wynosiła: 558,50 zł.Aktualna cena wynosi: 478,50 zł.

Najniższa cena z 30 dni: 478,50 zł

Drugi -10%
(3) 79,99 zł
(91) 389,00 zł
Druga para -15%
(23) 399,59 zł
(81) 149,99 zł

YouTube Prawie.PROWszystie filmy

Przeczytaj również: